Koçluğun Diğer Disiplinlerden Farkı

02 Oca Koçluğun Diğer Disiplinlerden Farkı

Koçlukla tanıştınız mı? Sizce koç ve koçluk ne demek? Ülkemizde 2013 yılında resmi meslek olarak kabul edilen koçluk maalesef pek çok disiplinle karıştırılıyor. Oysaki koçluk etik değerleri, sınırları, standartları ve yeterlilikleri olan, gelişim sürecini önemli ölçüde etkileyen interaktif bir süreç.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı da koçluk mesleğiyle ilgili bir bildirim oluşturmuş. Aşağıda o bildirimden alınmış bir ifade yer alıyor:

29 Haziran 2013 tarihinde Mesleki Yeterlilik Kurumu tarafından koçluk mesleğinin ulusal meslek standardı, 22 Temmuz 2015 tarihinde de ulusal yeterlilikleri yayınlanmıştır. Söz konusu standart ve yeterlilikler koçluk mesleği ile ilgili tüm tarafların katılımları ile oluşturulmuştur.

Bahsettiğim bildirimin linkini sizinle paylaşıyorum: https://www.csgb.gov.tr/media/3232/kocluk_meslegi.pdf

Gelelim koçluk nedir sorusuna. Koçluk, müşterinin kendini tanımasına, potansiyelini kendi muhakemesi ile fark etmesine alan açan, interaktif bir süreç. Koçluk sürecinde kişi yani müşteri, ele aldığı durumla ilgili koçun soruları sayesinde ayrıntılı düşünür, etkili geribildirimler sayesinde bakış açısını geliştirir, harekete geçmeye motive olur ve eylemlerini uygular.  Koçluğun diğer disiplinlerden en önemli farkı ise, kişinin her şeyi kendisinin keşfediyor olmasıdır. Koçlukla farkındalık en üst düzeye çıkar.

Koç dediğimiz kişiler koçluk yetkinlikleri, yöntemleri ve gelişimi için eğitim alır. Bu eğitimleri koçluk görüşmeleri ile pekiştirir. Koçun en önemli özellikleri; müşteriyi yönlendirmemesi, müşteriye tavsiye vermemesi, müşteriyi düşünce bazında itip çekmemesi, müşteriyi etkin dinlemesi, güçlü sorularla ve etkili geribildirimlerle müşteriyi her açıdan düşündürebilmesidir. Koç müşterinin düşünme ve gelişim alanını genişletir.

Bazı koç meslektaşlarım maalesef koçluk görüşmelerine aşağıdaki disiplinleri ekler. Bu eklemeler koçluğun farklı algılanmasına, sınırlarının belirsizleşmesine ve olumsuz bir algıya sebep olur. Müşterinin koçluktan beklentileri maalesef koçluk dışı uygulamalara dönüşür. Gerçek bir koçla karşılaşan müşteri, koçluk mesleğiyle ilgili ikileme düşer ve sonunda koçlukla ilgili “Faydasız, sahte” gibi düşüncelere kapılabilir.

Bunun önüne geçmek için biz koçlara çok iş düşmekte. Koç olarak sınırlarımızı iyi bilmek, başka bir disipline ihtiyaç varsa bunu belirtip koçluk görüşmesi dışında o disiplini farklı sıfatla uygulamak önemli.

NLP Master düzeyi uygulamalar, Access Bar, Kuantum, EFT, Bioenerji vb. uygulamalar koçluk değil danışmanlıktır. Bu uygulamaları koçluk görüşmesi içinde yapmak müşterinin koçluğu yanlış algılamasına, koçluktan beklentilerinin yanlış anlamda değişmesine neden olur. Çünkü bu disiplinler bilinçaltına daha çok çalışır. Danışmanlar ise müşteriyi yönlendirir, seçeneklerini sunar. Koçlukta ise daha önce de bahsettiğim gibi yönlendirme, tavsiye, seçenek sunma vs. yok. Disiplinlerin farklarını bilerek ve sınırlarını ayırarak hizmet vermek mesleki etik ve gelişim için önemli. Buna dikkat edilirse her disiplin hak ettiği değeri görür.

Ben şöyle yapıyorum: Bir öğrenci ile çalışırken bazen NLP Master düzeyi bir tekniği uygulamam gerekebiliyor. Kendisi ile koçluk görüşmesini sonlandırırken konuyla ilgili NLP tekniği için danışmanlık yapabileceğimi, iki disiplinin farklı olduğunu belirtiyorum. Kısaca iki disiplin arasındaki farklara değinip, yapacağım teknikle ilgili bilgi verip onayına sunuyorum. Öğrenci isterse başka görüşmemizde gerekli gördüğüm ve kendisine bahsettiğim NLP tekniğini “NLP danışmanı” olarak yapıyorum. Böylece müşteri, disiplinler arasındaki farkı görüyor ve koçlukla ilgili farklı olumsuz düşüncelere sahip olmuyor.

Koçluk hangi disiplinlerle karıştırılıyor? Koçluğun karıştırıldığı farklı disiplinleri birlikte inceleyelim:

Farklı Disiplinler

1. Koçluk bir TERAPİ değildir. Terapi psikolojik rahatsızlığı olan kişilere verilir. Koç, psikolojik rahatsızlığı olan kişiye koçluk yapmaz. Koçlukta kişi yani müşteri psikolojik olarak sağlamdır. Müşterinin yaşadığı değişimler psikolojik değil kişisel gelişimle alakalı değişimlerdir.
2. Koçluk bir MENTORLUK değildir. Mentor, mentee dediğimiz kişilere zamanını, bilgisini, çabasını ve deneyimlerini aktarır. Bu süreç eğitimi, öğrenimi ve gelişimi amaçlayan bir yardımlaşma ve paylaşma ilişkisidir. Koçsa müşterisi ile kendini eşit görür, bir bilgi ve deneyim aktarımı yapmaz.
3. Koçluk bir DANIŞMANLIK değildir. Danışman bilirkişi konumundadır, kişideki sorunlarla ve sorunların verdiği zararlarla ilgilenir. Koçsa kişinin güçlü yönlerini ve başarılarını ortaya çıkarmakla ilgilenir.
4. Koçluk bir EĞİTİM değildir. Eğitimde akıl vermek, doğru yolu göstermek varken koçlukta bunlar yoktur. Koçlukta; müşteri kendi hızına göre içsel bir öğrenme yaşar. Bu, müşterinin kendi kişisel öğrenmesidir.
5. Koçluk bir FELSEFE değildir. Felsefede varlığın ve bilginin bilimsel araştırılması söz konusudur. Koçlukta araştırma yoktur. Müşterinin verdiği bilgiler sorgulanmaz ya da koçun değerleri ile değerlendirilmez.
6. Koçluk bir GURU değildir. Gurular herhangi bir alanda uzman kişilerdir. Koçlar uzman yerine kaynak kişilerdir. Koç, davranışsal değişim araçlarını ve tekniklerini kullanmada uzmandır.
7. Tekrarlamakta fayda görüyorum: NLP Master düzeyi uygulamalar, Access Bar, Kuantum, EFT, Bioenerji vb. uygulamalar koçluk değil danışmanlıktır.

Son olarak eklemek isterim ki koçluk mesleğini en iyi şekilde uygulamak için mutlaka unvanlama sürecini yaşamak gerekiyor. ICF, ACC, EMCC ve MYK gibi kurumlarda unvanlama süreci çok öğretici, farkındalıklarla dolu. Değerli meslektaşlarım unvanlamaya önem verelim, mümkünse unvanlarımızı alalım. Böylece mesleğimizi standartlarına ve yeterliliklerine uygun şekilde ileriye taşımış oluruz.